Ngā Kararehe 10 e Noho Ana i Maunga Everest me te Rohe o Khumbu
Ko Maunga Everest, e mōhiotia ana ko Sagarmatha i te reo Nepali, e mōhiotia ana ko ia te maunga teitei rawa atu o te Ao. Ina whakaaro te tangata ki a Everest, ka whakaarohia e rātou te hukarere, te hukapapa, me ngā toka pari. Tērā pea he wāhi kāore e ora tetahi mea. He angiangi te hau, he tino makariri, ā, he iti noa ngā tipu i ngā wāhi maha. Nō reira, he māmā noa te whakaaro kāore e ora ngā kararehe mohoao i tēnei wāhi.
Engari he mea miharo te pono. He maha ngā kararehe kaha, kua taunga pai ki ngā āhuatanga o te taiao huri noa i te rohe o Khumbu e karapoti ana i a Everest me te nuinga o te Pāka Whenua o Sagarmatha. Kei te tere te huri o te whenua i a koe e haereere ana i te rohe. Ko ngā ngahere o ngā awaawa o raro he paina, he fir me te rhododendron. I a koe e piki ana ki runga, ka mutu te tipu, ā, ka tūtaki koe ki te mania tuwhera o te maunga, ki ngā pari toka me ngā awaawa hukapapa. He rerekē te taiao o ēnei rohe mō ngā momo momo.
I roto i te wā, kua whanakehia e ngā kararehe o te rohe o Everest ā rātou ake tikanga oranga. He matotoru te huruhuru o ētahi kararehe hei tu atu i ngā hau hukapapa. Ko ētahi he pai ake te whakamahi i te hāora. Ko te nuinga o rātou ka heke ki raro i te takurua, ā, ko ētahi ka moe i roto i ngā rua, ka noho rānei i ngā marama makariri.
Ka mōhio koe ki ngā kararehe tekau e noho ana i Maunga Everest me te rohe o Khumbu i roto i tēnei tuhinga. Ka kitea hoki e koe ngā wāhi ka kitea ai rātou i a koe e hikoi ana, me pēhea hoki te mātakitaki i ngā kararehe i roto i tēnei nohonga ataahua i roto i te huarahi pai mō te taiao.
Te Rohe o Khumbu: Te Tauwāhi me ngā Urutaunga Tino Kaha ki ngā Kararehe Mohoao
Ko Khumbu he rohe kei te raki-mā-rāwhiti o Nepōra, kei ngā pari o Maunga Everest, ā, ko te rohe i waenganui i a Nepōra me Tibet (Haina). Kei roto ko ngā wāhi rongonui pērā i te awaawa o Dudh Kosi, ngā roto o Gokyo me te hukapapa o Khumbu.
He ahurei a Khumbu nā te mea he rohe whānui te teitei, tata ki te 2,800 mita te teitei i ngā kāinga pēnei i a Lukla me Monjo, ā, e 8,848.86 mita te teitei i te tihi o Everest.
Nā tēnei, kei te huri haere tonu te tirohanga i te nekehanga o te whenua i te pikinga ake. Ko te ngahere paina me te ngahere rhododendron i ngā wāhi o raro kua whakakapia e ngā ngahere fir me te birch i ngā wāhi teitei, me ngā mania maunga tuwhera i ngā wāhi teitei, me ngā toka tahanga, ngā awaawa hukapapa, me te hukarere tuturu i runga ake i te 5,500 mita pea.

I te tīmatanga, he āhua huka rawa, he kino rawa hoki tēnei whenua maunga ki ngā kararehe. Ka wera haere, ka makariri haere, ka kaha haere te rā, ā, ka taka te hotoke ki te -30 °C. Ahakoa rā, kei te ora tonu ngā kararehe o tēnei rohe nā te mea he tino urutau te nuinga o ngā momo o konei.
He nui ake ngā pukahukahu o ngā kararehe, he nui ake rānei ngā toto whero hei whakamahi i te hāora iti. He matotoru te huruhuru o te nuinga o rātou hei pupuri i te mahana, ā, he kikī te nuinga o ō rātou tinana hei whakaiti i te ngaronga o te wera.
He mea anō hoki tēnei mō te oranga o te tangata, te whanonga. Ka heke ētahi kararehe ki ngā awaawa o raro i te takurua, ā, ko ngā kararehe e moe roa ana mō ngā marama i te takurua, pērā i ngā māmota. Ka kohikohi ngā pika me ētahi atu kararehe ririki i ngā tipu maroke i te raumati hei kai mā rātou i te takurua.
Nā ēnei āhuatanga taiao me ngā pūkenga oranga e whai wāhi ana ki te rohe o Khumbu hei tētahi o ngā pūnaha rauropi teitei tino whakamere o te ao, kei reira tonu te ora ahakoa tata ki te puni turanga o Everest.
Ngā Kararehe 10 e Noho Ana i Maunga Everest me te Rohe o Khumbu
Ahakoa he tino pakoko, he makariri, he iti te hau, he whenua paripari hoki te rohe o Everest me Khumbu, he whānuitanga o ngā kararehe mohoao e kitea ana i reira. He nui ngā kaipahua maunga me ngā kararehe ririki e piri ana i roto i ngā toka me ngā ngahere.
Ko ngā kararehe tino ataahua tekau e whai ake nei ka kitea i roto me te taha o Maunga Everest, he āhuatanga motuhake tō ia kararehe hei āwhina i a ia kia ora i roto i tētahi o ngā taiao tino kino o te ao.
- Reparo Hukapapa – Te Wairua o ngā Maunga Himalayas
Ko tētahi o ngā kararehe rongonui ka kitea i te rohe o Everest me Khumbu ko te reparo hukarere. E noho ana i ngā pae maunga teitei i waenganui i ngā pari me ngā pari hukarere, e neke atu ana i te 3,000 mita te teitei. Nā tēnei ka tino uaua te kite i tēnei ngeru nui nā te mea he kaha te whakaranu o tōna tae hina me te huruhuru iraira ki ngā toka me te hukarere. He kaha ngā reparo hukarere ki te kai i ngā kararehe pēnei i te Himalayan tahr. He huruhuru matotoru ō rātou, he waewae nunui hei hikoi i runga i te hukarere, ā, he hiku roa hei pupuri i te taurite me te mahana. Ko te reparo hukarere, he whakaahua kaha o ngā kararehe mohoao e ora ana i te taiao tino kino o te Himalayas, kāore i te tino kitea. - Te Tahr o Himalayan – Te Rangatira o ngā Paripari
He koati mohoao te tahr o te Himalaya, e kitea pinepinetia ana i ngā pari maunga i te rohe o Khumbu. E noho ana i ngā ngahere me ngā rohe maunga teitei, i waenganui i te 2500 me te 4500 mita te teitei. He poto ngā waewae o ngā Tahr, he kaha ki te piki maunga, ā, he rite ō rātou maikuku ki te rapa. Ka tiakina rātou mai i ngā hau makariri, inā koa i te takurua, nā te taumaha o ō rātou huruhuru. He kai otaota rātou i te nuinga o te wā, ā, he kai tarutaru me ngā tipu te nuinga, ā, he kai nui hoki mā ngā reparo hukarere. He mea noa te tahr e kai ana i ngā pari huri noa i te Namche Bazaar me Tengboche i waenga i ngā kaihaerere, ā, e whakaatu ana i te nui o te noho pai o ngā kararehe ki te noho i ngā maunga. - Yak – Te Kararehe Teitei Rongonui
Ko ngā kararehe rongonui me ngā kararehe nui o te rohe o Everest ko ngā yak. He kararehe nunui, he huruhuru hoki rātou, ā, ka taea e rātou te ora i runga ake i te 3,000 mita, pērā i ētahi atu kararehe kāore e taea. He tino matotoru ngā yak, he kaha ngā pukahukahu, ā, he pakari ō rātou tinana, e āwhina ana i a rātou ki te tu atu i te makariri me te iti o te hāora. I Khumbu, ka whakangāwarihia te nuinga o ngā yak, ā, ka āwhina rātou i ngā hapori Sherpa mā te kawe kawenga i ngā ara hikoi. He puna miraka, mīti, huruhuru hipi me te wahie mai i te paru maroke hoki rātou. Ka tino uaua te oranga me te haere ki ngā maunga teitei o Himalayas me te kore he yak. - Te Tia Hākara o te Himalaya – Te Tangata Noho Māmā o te Ngāhere
Kei te ngahere puku o te taha whakararo o Khumbu te noho a te tia musk Himalayan, e 2500 ki te 4300 mita te teitei. He iti, he mataku, ā, he kaha tonu i te atatu me te awatea. Kāore ōna haona pērā i ētahi atu tia, ā, he roa ngā niho o ngā tia toa, he rite ki ngā niho niho. He mea noa te repe musk i waenga i ngā toa, ā, koinei te take i noho ai ngā tia musk hei patunga o te hopu manu turekore i mua. Ināianei kua tiakina rātou, engari kei te mōrearea rātou. Kei te noho rātou i roto i ngā ngahere tipu nui, e huna ana i roto i ngā rakau iti, e neke puku ana, nō reira he tino uaua ki te kite i a rātou e ngā kaihaerere. - Wuruhi Himalayan – Te Kaipahua Matua o te Rohe
He kaipahua kaha te wuruhi Himalayan e noho ana i ngā wāhi tawhiti me ngā wāhi teitei o Khumbu. E noho ana i ngā wāhi maunga tuwhera i runga ake i ngā kāinga, ā, e kai ana i ngā kararehe pēnei i te mamot, te pika, me ētahi kararehe i ētahi wā. He pai ēnei wuruhi mō te hau makariri me te hau angiangi, me ō rātou huruhuru matotoru me ō rātou pukahukahu kaha. E noho ana rātou i roto i ngā kahui iti, ā, he tino onge hoki tō rātou nohoanga, engari he mea nui kia whai i tētahi hei taurite i te rauropi. E whakaatu ana te wuruhi Himalayan ka taea e ngā kaipahua nunui te ora i roto i te āhuarangi kino o Everest. - Panda Whero – Kainoho onge o Lower Khumbu
He kararehe ātaahua, he kararehe mōrearea hoki te panda whero, e kitea ana i ngā ngahere o raro o te rohe o Khumbu. E kitea ana i ngā teitei i waenga i te 2,800 me te 3,800 mita, inā koa i ngā ngahere e tipu ana te pāma. He kararehe rakau ngā panda whero, ā, ka neke haere rātou i te ata me te ahiahi. Ka kai rātou i ngā hua me ngā pepeke, engari ko te nuinga he pāma. He mahana rātou nā te matotoru o ō rātou huruhuru me ō rātou waewae huruhuru. He ngoikore ngā panda whero, ā, he tino mā, nō reira, he onge te kitenga i a rātou. - Māmota Himāriana – Te Kaitiaki Whiowhio
E noho ana ngā māmota i ngā mania tuwhera i runga ake i te rārangi rākau, i waenganui i te 3,500 me te 5,200 mita te teitei. He kiore tino nui rātou, ā, e noho tū ana i runga i ngā toka hei tiaki i te tūponotanga. Ka keria e ngā māmota ngā rua, ā, ka noho ki ngā koroni o raro whenua. Ka whiowhio nui rātou ina mataku ana rātou hei whakatūpato i ētahi atu tāngata. He maha ngā marama e noho ana ngā māmota i raro whenua hei ngana ki te ora i ngā hotoke roa. I te raumati, ka kai rātou i ngā putiputi me ngā tarutaru, ā, ka puta he ngako. Ka kitea wawetia ngā māmota i ngā wāhi pērā i a Dingboche me Pheriche. - Pika – Te Morehu o te Teitei
He mea hanga iti te pika Himalayan e noho ana i ngā toka me ngā taiepa kōhatu o te rohe o Everest, e neke atu ana i te 3,000 mita te teitei. He rite ki te rāpeti iti, ā, kāore he hiku e kitea ana. Kāore ngā pika e moe i te hotoke; ka kohia e rātou te tarutaru me ngā tipu i te raumati, ā, ka rongoatia hei kai mō te takurua. Ka kiia tēnei mahi ko te tango tarutaru. Mā ō rātou huruhuru matotoru ka mahana tonu rātou ahakoa kei te taumata hukapapa te pāmahana. Ko te nuinga o te wā ka rangona tuatahitia ngā pika i mua i te kitenga, ā, ka tangi nui rātou. He tino iti rātou engari he pai ki te noho ki ngā maunga tino teitei. - Te Manu Rere-Tiketike o Everest – Te Manu Rere-Tiketike o Everest
He manu mangu te manu ngutu kōwhai, ā, he kōwhai kanapa te tae o te ngutu, e kitea pinepine ana e rere ana i ngā wāhi katoa o te puni turanga o Everest. Ko ia tētahi o ngā manu rere teitei o te ao, ā, ka taea e ia te ora i te tawhiti neke atu i te 6,000 mita. He manu rere kaha ēnei, ā, ka whakamahia e rātou ngā hau maunga hei rere ngāwari. Ka kai rātou i ngā purapura, ngā pepeke me ngā toenga kai i mahue i ngā kaipiki maunga. He hoa noho tahi ngā manu manu, ā, he maha ngā wā ka rangona rātou i roto i ngā kahui, ka tangi harikoa rātou. Ka taea e ēnei manu te ora i ngā wāhi teitei nā te mea he kaha ki a rātou te rere me te ora i te hau kore. - Te Manu Monal o Himalaya – te Manu ā-Motu o Nepōra
Ko tētahi o ngā manu tino kanapa o te rohe o Khumbu ko te manu monal o Himalaya, e kiia ana hoki ko te manu ā-motu o Nepōra, ko te Danphe. E noho ana i ngā ngahere me ngā maunga maunga i ngā teitei o te 2,100-4,500 mita. He kanapa ngā huruhuru o ngā manu monal tāne, he kikorangi, he kakariki, he parahi, ko ngā manu monal uwha ia he parauri, ā, he pai te huna. E ora ana rātou i ngā pakiaka, i ngā pepeke, me ngā purapura e keria ana e rātou ki te oneone. I roto i te Pāka Whenua ā-Motu o Sagarmatha, e tiakina ana ngā manu monal, ā, e kitea whānuitia ana i roto i ngā ngahere e tata ana ki Tengboche. Ka hoatu e rātou he tae me te ora ki te whenua taratara o Everest me ō rātou ataahua.
Ngā Wāhi e Kitea ai ngā Kararehe Mohoao: Te Puni Tūāpapa o Everest ki ngā Teitei Rawa
Ka onge haere ngā kararehe mohoao, engari kāore e ngaro katoa, ahakoa i waenganui i te puni turanga o Everest me te tihi o te maunga. He maha ngā mea, i te tirohanga tuatahi, ka kiia he mea kore ora, pērā i te puni turanga o Everest, i te teitei o te 5,300-5,400 mita ka kitea he toka, he hukapapa, he awaawa hukapapa anake. Engari i ngā marama raumati, tera pea ka kitea tonutia e te tangata ētahi kararehe uaua i konei.
Ko ngā manu te mea tino kitea. Ko ngā manu kōwhai, he ngutu, ka kitea pinepinetia e rere ana i te puni, e pekepeke ana rānei ki te rapu kai. Ka kitea anō hoki ngā Raweni Himalayan, ngā manu whakanui maunga, me ngā kūkupa hukarere i te rohe o Gorak Shep me te puni turanga. I tua atu i tēnā, ka taea e ngā kākāriki pahau me ngā kākāriki Himalayan te rere me te kore haruru, e rapu ana i te awaawa hukapapa.
I roto i te ao kararehe whakangote, ko ngā pika te momo e kitea nuitia ana i te puni turanga, ā, ka kitea i roto i ngā puranga toka, e tangi tere ana i ngā ata ina kore he haruru kē atu. He iti ake te āhua o ngā marmot o te Himalayan, ā, kei ngā wāhi pērā i a Lobuche me Gorak Shep, inā koa i te raumati.
He onge noa iho ngā kōrero mō ngā kiore ririki, tae atu ki te pūngāwerewere pekepeke o te Himalayan, e kōrerohia ana e ngā kaipiki maunga, ā, e mōhiotia ana ko ia te kararehe noho pumau teitei rawa atu o te rohe o Everest.
He rerekē ngā mahi a ngā kararehe mohoao huri noa i te puni turanga i ngā wā o te tau. I te takurua, ka heke te nuinga o ngā kararehe ki ngā taumata o raro, ka huna rānei. I te kōanga me te ngahuru, ka hoki mai ngā manu, ā, he nui ake te nekehanga o ngā kararehe i te tīmatanga o te ata me te mutunga o te ahiahi.
I ngā wāhi i mua atu i te puni turanga, he tino torutoru ngā kararehe. Neke atu i te 8,000 mita te teitei, kei reira te mea e kiia nei ko te Rohe Mate, kāore he kararehe e ora tonu nā te mea kāore he hāora, he kai rānei. Ahakoa rā, he onge ngā manu e rere ana me ngā kararehe ririki e whakaatu ana ka mau te ora i ōna rohe ahakoa i ngā wāhi tino teitei o tō tātou ao.
Ngā Tūraru ki ngā Kararehe Mohoao me ngā Mahi Tiaki i te Rohe o Khumbu
Kua kitea te ora tonu o ngā kararehe o te rohe o Khumbu i roto i ngā mano tau o te makariri rawa, te angiangi o te hau, me ngā maunga taratara. Ahakoa rā, i te ao hou, he hoariri hou tō ēnei kararehe, ko ngā mahi a te tangata me te mahana o te ao te nuinga.
Ko te mahana o te ao tētahi o ngā wero nui. Kei te mahana haere hoki ngā maunga o Himalaya i te tere teitei ake i ērā atu rohe o te ao. Ka pāngia ngā kararehe me ngā tipu e te huringa o te hukarere, te rewa o ngā awaawa hukapapa me te āhuarangi pōturi.
Nā te huringa o te pāmahana, ka neke haere ngā ngahere me ngā whenua tarutaru ki runga, ā, ka iti ake te wāhi mō ngā kararehe teitei pērā i te reparo hukarere, te tahr Himalayan, me te pika. Tērā pea ka peia ētahi momo ki te tihi kia kore rā anō he wāhi hei noho.

Kei te pēhanga anō hoki te tūruhi me te hikoi. E mano tini ngā kaihikoi e tae mai ana ki te rohe o Everest i ia tau. Ahakoa e whakatairanga ana te tūruhi i te oranga o te rohe, tera pea ka whakararuraru i ngā kararehe mohoao mā te haruru, te whanaketanga o ngā ara, te para, me te urunga mai o te tangata. Tērā pea ka kino ngā kararehe i ngā para kai me ngā para paru, ka whakarerekē rānei i ō rātou whanonga tūturu. Heoi anō, tera pea ētahi wā ka whakaekea ngā kararehe e ngā kaipahua pērā i ngā reparo hukarere me ngā wuruhi Himalayan, ka puta ai he maha ngā pakanga ki ngā kaiawhina o te rohe.
Hei tiaki i ngā kararehe mohoao, he kaha ngā mahi tiaki i ngā kararehe. Ko te pokapū o ēnei mahi ko te Papa Whenua ā-Motu o Sagarmatha, i hangaia hei tiaki i te taiao me te ahurea o te rohe. Kāore e whakaaetia te hopu manu me te hopu kararehe, e tiakina ana ngā ngahere, ā, e whakahaeretia ana te whanaketanga. He nui te whai wāhi a ngā hapori Sherpa o te rohe ki te tiaki i ngā kararehe, ā, e arahina ana tēnei e te whakaute ahurea ki te taiao.
Ka tiakina hoki ngā para whakahaere, ka akiakihia te tūruhi whai kawenga, ka whakatōkia ngā rākau, ā, ka akiakihia te whakamahinga o te pūngao ma. Kei te whai te rohe o Khumbu kia ora tonu ngā kararehe ahurei i Maunga Everest mā te mahi tahi a ngā hapori, ngā mana whakahaere o te pāka, me ngā manuhiri.
Āhea, me pēhea hoki te kimi tika i ngā kararehe mohoao i te rohe o Khumbu
He mahi ngahau te mātakitaki i ngā kararehe mohoao i te rohe o Khumbu, engari me whai wā tika me te whakahaere tika. Spring (Maehe ki Mei) me ngahuru Ko ngā wā tino pai o te tau (mai i te mutunga o Hepetema ki te Whiringa-ā-rangi) hei mātakitaki i ngā kararehe. Koinei ngā wā mārama, ā, ko te nuinga o ngā kararehe kei te neke haere i ēnei wā.
I te kōanga, ka kukumea ngā kararehe pēnei i te Himalayan tahr me te musk deer ki ngā teitei, ā, kei te pukumahi hoki ngā manu pēnei i te Himalayan monal ki te kai me te moe tahi. He mea whakamiharo hoki te ngahuru, nā te mea kei te whakarite ngā kararehe mō te takurua, ā, ko ngā kuao kararehe ka kitea tahi me ō rātou mātua.
Ko te ata pō, ko te ahiahi pō rānei te wā tino tika o te rā hei mātakitaki i ngā kararehe mohoao. Ko te nuinga o ngā mahi a ngā kararehe ka puta i ngā wā marino. He maha ngā kararehe ka neke ki ngā ngahere, ki ngā wāhi toka rānei i te mea ka nui haere te pukumahi o te rā ki ngā kaihīkoi. He uaua ake ngā wā o te takurua me te ua, ā, i ētahi wā, he torutoru noa ngā manuhiri ka taea te whakarato i tētahi tirohanga onge ki ngā kaihīkoi manawanui.
He mea nui te āhua o te mātakitaki i ngā mea e mātakihia ana e koe. Kia mau tonu te tawhiti haumaru, kaua rawa e whaia, e whāngai rānei i ngā kararehe. Whakamahia ngā ara kua tohua kia kore ai e whakangaro i te kāinga, kia iti hoki te haruru. Tangohia ngā whakaahua mā te whakamahi i te karu tirotiro, i te karu whakanui rānei, kaua e neke. Makahia ngā mea katoa ki ngā wāhi kua tohua, nā te mea ka taea e te kai me te kirihou te whakamate i ngā kararehe.
Mā te mātakitaki me te aro nui ki ngā kararehe mohoao, ka whakaorangia e koe te pūnaha rauropi ngawari o te Himalayas, ā, ka nui ake ngā wheako taiao, ngā wheako whakamiharo hoki i tētahi o ngā rohe tino whakamiharo o te ao.
Opaniraa
E kitea whānuitia ana a Maunga Everest me te awaawa o Khumbu he whenua hukapapa, he toka, he whenua mōrearea hoki mō te tangata. Heoi anō, kei reira anō hoki, e ai ki tēnei tuhinga, he kanorau whakamiharo o ngā kararehe mohoao kua urutau ki te noho ki tētahi o ngā kāinga tino kino o te Ao.
He puku, he mātanga hoki te reparo hukarere, e reti ana i runga, i raro i ngā pari toka, ā, he mea hanga ririki ngā pika e kohikohi kai ana i waenganui i ngā toka, engari he mahi nui tā rātou katoa i roto i tēnei pūnaha maunga ngawari. Kei te haere tonu te ora i roto i ngā huarahi ohorere ahakoa i ngā wāhi e tata ana ki te Te Paerau Papa Everest, e whakaatu ana tēnei he nui te ohorere o te taiao i a tātou.
Ehara i te mea he taonga tirotiro noa iho ēnei kararehe mā ngā kaihaerere. He tohu rātou mō te oranga o ngā maunga o Himalayas. Ina ora ngā kararehe mohoao, he tohu tēnei kei te haere tonu ngā ngahere, ngā whenua tarutaru me ngā rohe maunga e ai ki ngā tumanakohanga.
Ahakoa rā, kei te pēhia ēnei pūnaha taiao e te huringa āhuarangi, te tūruhi me ngā mahi a te tangata e tere haere ana. Ko te pikinga ake o te pāmahana, ngā whakarerekētanga o ngā tauira huarere, me te whakararuraru i te nohonga e tohu ana kei te raru te nuinga o ngā momo i ngā raruraru kāore i whanakehia e rātou ki te whakahaere.
Ko te mea pai ko te kaha o te tiaki i te taiao rohe KhumbuKo ngā kaimahi tahi i roto i te mahi tiaki i ngā kararehe mohoao ko te Papa Whenua ā-Motu o Sagarmatha, ngā Sherpa ā-rohe, me ngā rōpū tiaki taiao e whakamahi ana i ngā ture, te mātauranga me te tūruhi haepapa hei tiaki i ngā kararehe mohoao.
Ko tētahi atu mahi a ngā manuhiri. Mā te hikoi whakaaroaro, te atawhai i ngā kararehe, te whakakorenga para tika, me te piri ki ngā ture o te pāka, ka whai wāhi te kaihaerere ki te tiaki i ngā kararehe mohoao e hiahia ana rātou kia kite.
I te pae hopea, Te papa o Everest Ehara i te mea ko te tihi teitei rawa atu o te ao anake, engari he whenua ora anō hoki. Mā te tiaki i ngā kararehe i roto i te rohe o Khumbu ka taurangi te noho mohoao, te taurite, me te whakahihiko i ngā whakatipuranga o muri mai o tēnei wāhi whakamiharo.
Ko ngā kararehe rongonui me ngā kararehe nui o te rohe o Everest ko ngā yak. He kararehe nunui, he huruhuru hoki rātou, ā, ka taea e rātou te ora i runga ake i te 3,000 mita, pērā i ētahi atu kararehe kāore e taea. He tino matotoru ngā yak, he kaha ngā pukahukahu, ā, he pakari ō rātou tinana, e āwhina ana i a rātou ki te tu atu i te makariri me te iti o te hāora. I Khumbu, ka whakangāwarihia te nuinga o ngā yak, ā, ka āwhina rātou i ngā hapori Sherpa mā te kawe kawenga i ngā ara hikoi. He puna miraka, mīti, huruhuru hipi me te wahie mai i te paru maroke hoki rātou. Ka tino uaua te oranga me te haere ki ngā maunga teitei o Himalayas me te kore he yak.
He mea hanga iti te pika Himalayan e noho ana i ngā toka me ngā taiepa kōhatu o te rohe o Everest, e neke atu ana i te 3,000 mita te teitei. He rite ki te rāpeti iti, ā, kāore he hiku e kitea ana. Kāore ngā pika e moe i te hotoke; ka kohia e rātou te tarutaru me ngā tipu i te raumati, ā, ka rongoatia hei kai mō te takurua. Ka kiia tēnei mahi ko te tango tarutaru. Mā ō rātou huruhuru matotoru ka mahana tonu rātou ahakoa kei te taumata hukapapa te pāmahana. Ko te nuinga o te wā ka rangona tuatahitia ngā pika i mua i te kitenga, ā, ka tangi nui rātou. He tino iti rātou engari he pai ki te noho ki ngā maunga tino teitei.