Hoe diep is die Khumbu-ysval en waarom is dit so gevaarlik?
Die Khumbu-ysval is een van die gevaarlikste dele van Mount Everest. Dit is 'n gletser wat voortdurend verander, aangesien alle klimmers die gletser van die Nepalese kant af moet oorsteek om die kruin te bereik. Dit is 'n interessante en gevaarlike gebied, aangesien ysblokke baie hoog is, skeure diep is en die ys baie onstabiel is. Ten spyte daarvan dat dit net 'n paar kilometer lank is, is dit een van die moeilikste hindernisse op enige Everest-ekspedisie.
Baie mense vra hulself af hoe diep die Khumbu-ysval is en hoekom ervare klimmers so versigtig is wanneer hulle dit klim. Die antwoord is veel meer as net 'n maatstaf. Die gletser verander, beweeg en ontwikkel voortdurend in vorm, diepte en toestand daagliks. Deur te verstaan hoe dit gevorm word en hoekom dit so optree, kan 'n mens verstaan hoekom dit een van die mees uitdagende dele van die klim van die wêreld se hoogste berg is om dit oor te steek.
Waar is die Khumbu-ysval?
Die Everest-ysval lê aan die suidekant van Mount Everest in die Sagarmatha Nasionale Park in Nepal. Dit begin net bokant die basiskamp van Everest (ongeveer 5364 m) en gaan voort na Kamp I (ongeveer 6065 m).
Dit is 'n deel van die Khumbu-gletser, wat die hoogste een in Nepal is. Die klimmers op die South Col-roete sal hierdie gletser moet oorsteek voordat hulle die Western Cwm binnegaan voordat hulle die kruin bereik. Die ysval is dus die eerste beduidende hindernis wanneer hulle die basiskamp verlaat en een van die mees uitdagende dele van die trek.
Hoe diep is die Khumbu-ysval?
Die Khumbu-ysval het nie 'n vaste diepte nie, aangesien dit 'n bewegende gletser met skeure, ystorings en ongelyke oppervlaktes is. Die diepte van sommige skeure is slegs 'n paar meter en ander is meer as 45 tot 60 m (148 tot 197 vt) diep. In sommige gebiede dink navorsers dat 'n paar skeure dieper strek as die wat gemeet is en dat die diepte van die skeure nie altyd bepaal kan word nie, aangesien die sneeubrug die werklike diepte kan verberg.
Op baie plekke is die gletser etlike honderde meters dik. Maar die klimmers se primêre bekommernis is die diepte van die skeure wat hulle moet oorsteek. Een van hierdie openinge kan dikwels slegs deur donkerte verlig word – aangesien die bodem nie sigbaar is nie. Daarom is daar 'n voortdurende behoefte aan versigtigheid en as iemand 'n klein foutjie maak, kan dit ernstige gevolge hê.
Die diepte wissel ook met tyd. Ou skeure in die skeur genees soos die gletser teen die heuwel afdaal en nuwe skeure vorm. Sneeu kan soms oor onveilige gapings val en dit sal hulle solied laat lyk wanneer hulle nie is nie.
Hoe is die Ysval Gevorm?
Die Khumbu-ysvalroete is moontlik omdat die Khumbu-gletser teen 'n uiters steil deel van die berg afloop. Soos die gletser afdraand vloei, moet die ys buig en breek soos dit oor die onreëlmatige oppervlak beweeg.
Gletserys beweeg soos 'n baie stadigvloeiende rivier, in teenstelling met soliede rots. Die buitenste dele van gletsers vloei nie teen dieselfde spoed as die bodem nie, daarom is daar spanning binne die gletser. Hierdie spanning lei tot groot skeure en hoë ysriwwe wat as seracs bekend staan.
Daar is geen rusplek vir die beweging nie. Veranderinge vind selfs in die winter binne die gletser plaas, maar die tempo van verandering word deur temperatuur beïnvloed. In warmer seisoene kan die terrein selfs meer onstabiel wees wanneer hulle smelt en die grond meer aktief word.
Waarom is die Khumbu-ysval so gevaarlik?
Die Khumbu-ysval self word as onveilig beskou, aangesien niks daarin lank sal hou nie. Soos die gletser elke dag beweeg, ontstaan krake en groot stukke ys beweeg. Klimmers moet nie aanvaar dat 'n roete wat gister veilig was, vandag veilig is nie.
Die gevaar van ineenstortende seracs is een van die grootste. Hulle kan veilig bly en weke lank 'n groot ystoring wees totdat hulle skielik sonder waarskuwing begin uitmekaar breek. Wanneer hulle faal, kan hulle groot blokke ys langs die klimroete laat val.
Een van die grootste gevare is versteekte skeure. Sneeubruggies kan in diep openinge vorm, wat 'n illusie van veiligheid vir die individu bied, maar ineenstort en veroorsaak dat die persoon deurval. Hierdie gapings word gereeld oorgesteek deur lere wat deur toue in plek gehou word en vereis volle konsentrasie van die klimmer.
In sommige gebiede hou sneeustortings ook 'n bedreiging vir klimmers in. Sneeu en ys kan van die omliggende hange opgewaai word wanneer daar swaar sneeuval of hoër temperature is. Die ysval word vererger deur verskeie gevare, sodat almal waaksaam moet wees wanneer mense dit oorsteek.
Hoe vinnig beweeg die gletser?
Die Everest-ysval is 'n verbasend vinnige gletser. In die somermaande wanneer gletsers in 'n toestand van vloei is, kan dele van die gletser ongeveer 0.9 tot 1.2 m (3 tot 4 vt) per dag beweeg. Hierdie beweging is voortdurend om die liggings van skeure en ystorings te verander.
Die veiligste oorgangspunt kan verander selfs al beweeg mens een meter lateraal. Toue wat vir een week vasgemaak is, mag dalk die volgende week aanpassing benodig. Gletsers beweeg altyd afdraand en onderwerp lere aan konstante verskuiwing oor skeure.
Die konstante beweging is een van die redes waarom dit nie moontlik is om net ou kaarte of vorige ekspedisieroetes te volg nie. Die roete moet voortdurend geïnspekteer en in stand gehou word gedurende die klimseisoen.
Waarom steek klimmers voor sonsopkoms oor?
Die Khumbu-ysvalroete word tipies baie vroeg in die oggend deurkruis, gewoonlik omstreeks 2:00 of 3:00 vm. wanneer die weer koeler is en die ys meer stabiel is.
Wanneer die son skyn, sit dit effens uit, die sneeu word sag en die risiko van vallende ys styg. Alhoewel 'n vroeë oggendkruising nie alle ysbeweging sal uitskakel nie, sal dit die kanse op beduidende ysbeweging verminder.
So, die meeste klimspanne vertrek van Everest-basiskamp lank voor dagbreek. Hul doel is om by Kamp I aan te kom voor die warmste sonlig op die gletser.
Hoe steek klimmers die ysval oor?
Die Khumbu-ysval is 'n uitdagende klim wat die gebruik van gespesialiseerde toerusting en noukeurige beplanning vereis. Krampons aan die bodem en harnasse en karabiners wat vaste veiligheidstoue aan die ys vashou.
Aluminiumlere word oor skeure gebruik en soms word verskeie lere aan mekaar gekoppel om groter gapings oor te steek. Die openinge onder hierdie lere kan baie diep wees, dus vereis die oorsteek van hierdie lere balans en selfvertroue.
Voor die meeste van die groepe op die ekspedisie word die roete opgestel en onderhou deur ervare Sherpas, genaamd Ysvaldokters. Hulle kontroleer gereeld lere en vervang gebreekte toue en pas die roete aan soos die gletser ontwikkel. As dit nie vir hul voortdurende waaksaamheid was nie, sou dit selfs gevaarliker wees om die ysval te klim.
Wat is die Ysvaldokters?
'n Toegewyde span, bekend as die Icefall Doctors, onderhou gewoonlik die Everest-ysval elke klimseisoen. Die hoogs ervare Sherpa-personeellede is in beheer van die opstel van die veiligste moontlike roete deur die gletser.
Hul werk begin voordat klimmers by die EBC van Everest aankom. Hulle bepaal die optimale lyn deur die voortdurend veranderende landskap, plaas lere oor skeure, plaas vaste toue en anker dit in plek.
Dwarsdeur die seisoen hou hulle die toestand van die gletser dop, aangesien die pad enige oomblik onveilig kan word. Wanneer nuwe krake opduik of ysblokke skuif, herstel of skuif hulle segmente van die pad. Die werk wat hulle doen, het 'n beduidende impak op die veiligheid van alle South Col-ekspedisies.
Kan die gevaar heeltemal vermy word?
Die Khumbu-ysval is waarskynlik nie heeltemal veilig nie. Terwyl sommige risiko's deur moderne klimtoerusting, weervoorspelling en roetebestuur verminder word, kan geen gevaar heeltemal deur die mens beheer word nie.
Alle klimmers weet dat weer vinnig kan verander. Alhoewel al hierdie faktore help om gevaar tot 'n minimum te beperk, kan hulle dit nie uitskakel nie.
Vir baie ervare bergklimmers is die ysval die mees uitdagende en stresvolle deel van die klim na Everest, 'n kombinasie van tegniese probleme en natuurgevare wat nie altyd voorspelbaar is nie.
Klimaatsverandering en die toekoms van die gletser
Klimaatsverandering beïnvloed ook die Khumbu-ysvalroete. Die Khumbu-gletser word beïnvloed deur stygende temperature, wat 'n impak op die hele Himalaja het.
Gletsers is oor die afgelope paar dekades besig om te krimp, te beweeg en te smelt. Sommige dele van die gletser kan verhoogde onstabiliteit gedurende warm jare ervaar, terwyl ander dele dit gedurende koel jare kan ervaar; die toestande is egter in alle jare onstabiel.
Die gebied word steeds bestudeer in 'n poging om die implikasies vir toekomstige reise na die kruin van Mount Everest te bepaal. Maar klimmers en ekspedisie-organiseerders maak ook aanpassings aan skedules gebaseer op veranderende weer- en gletsertoestande.
Het die ysval ernstige ongelukke gesien?
Daar was verskeie ongelukkige ongelukke in Everest se klimgeskiedenis by die Everest-ysval. Ten spyte van die beste beplanning, het beserings en sterftes ontstaan as gevolg van vallende seracs en ineenstortende ystorings en verborge skeure.
Die grootste ongeluk was in 2014, toe 16 Sherpa-klimmers tydens 'n groot Serac-ineenstorting dood is. Die tragedie het bewustheid verhoog van die onvoorspelbare gedrag van die gletser en die bespreking oor klimveiligheid en roetebestuur weer na vore gebring.
Ten spyte van verbeterings sedertdien, bly die ysval 'n plek van groot respek vir almal wat 'n ekspedisie na die berg aanpak.
Waarom respekteer elke Everest-klimmer die ysval?
Die Khumbu-ysval is meer as net 'n natuurlike versperring. Dit herinner die klimmer daaraan dat, ten spyte van al hul pogings en voorsorgmaatreëls, die kragte van die natuur deur niks anders oorkom kan word nie.
Die oorsteek van die gletser kan 'n toets van geduld, spanwerk en totale konsentrasie wees. Elke oorsteek van die ys en elke stap op 'n leer vereis 'n gelyke balans van selfvertroue en versigtigheid. Baie klimmers sê dat dit 'n groot prestasie is om Kamp I te bereik, want dit is een van die gevaarlikste dele van die hele reis.
Gevolgtrekking
Die Khumbu-ysval is nie net bekend vir sy verstommende skoonheid nie, maar ook vir sy steeds veranderende vorm. Die diep skeurvelde, die hoë seracs, die veranderende ysoppervlak en onvoorspelbare ysvloei maak dit een van die gevaarlikste plekke op Mount Everest . Baie skeure is 45 tot 60 m diep of meer, maar die werklike probleem is die gletser se voortdurende beweging, nie 'n spesifieke diepte nie.
Met die verbetering van klimtoerusting en roetebestuur, is die Khumbu-ysval steeds 'n plek waar ervaring, voorbereiding en deeglike oordeel van kardinale belang is. Dit is een van die merkwaardigste en moeilikste dele van die pad na die kruin, met elke suksesvolle Everest-klim wat staatmaak op 'n veilige kruising van hierdie gletser.
